Danh mục: Chăm Sóc Mắt

Chăm sóc mắt là quá trình duy trì những thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng và bảo vệ thị lực phù hợp để hạn chế khô mắt, mỏi mắt và các tác động bất lợi từ màn hình, tia UV hoặc môi trường. Với người thường xuyên dùng máy tính, điện thoại hoặc làm việc trong phòng điều hòa, việc cho mắt nghỉ đúng cách và duy trì độ ẩm đặc biệt quan trọng.

Vinmec khuyến nghị người làm việc với màn hình áp dụng quy tắc 20-20-20, tức sau mỗi 20 phút nên nhìn xa khoảng 20 feet, tương đương khoảng 6–7 mét, trong ít nhất 20 giây.

Vì sao cần chăm sóc mắt mỗi ngày?

Mắt phải liên tục điều tiết để nhìn gần, nhìn xa và thích nghi với ánh sáng. Khi thời gian làm việc với màn hình kéo dài, mắt có thể xuất hiện cảm giác khô, mỏi hoặc khó chịu.

Bên cạnh đó, ánh nắng, bụi, khói, môi trường điều hòa khô và các thói quen như dụi mắt cũng có thể làm tăng cảm giác khó chịu ở mắt. Bạch Mai lưu ý rằng tia UV, bụi và không khí ô nhiễm đều là những yếu tố cần được chú ý khi bảo vệ mắt.

Một quy trình chăm sóc mắt phù hợp nên tập trung vào ba nhóm chính:

• Cho mắt nghỉ hợp lý.
• Bảo vệ mắt khỏi tác động bên ngoài.
• Duy trì dinh dưỡng và khám mắt định kỳ

>>>: Xem thêm: Máy uốn mi làm nóng 2381

Quy tắc 20-20-20 là gì?

Quy tắc 20-20-20 là một trong những cách đơn giản nhất để giảm tải cho mắt khi làm việc với màn hình.

Cách thực hiện:

Cứ sau 20 phút nhìn màn hình, nghỉ khoảng 20 giây và nhìn vào một vật ở khoảng cách khoảng 20 feet, tương đương 6–7 mét.

Vinmec cho biết quy tắc này đặc biệt hữu ích với người thường xuyên làm việc với máy tính hoặc thiết bị kỹ thuật số vì giúp mắt có thời gian thay đổi điểm điều tiết.

Nếu công việc yêu cầu nhìn gần liên tục, có thể đặt nhắc nhở để duy trì thói quen.

Chớp mắt thường xuyên khi dùng máy tính

Khi tập trung vào màn hình, nhiều người có xu hướng chớp mắt ít hơn bình thường.

Điều này có thể khiến bề mặt mắt dễ khô và gây cảm giác:

• Cộm.
• Rát.
• Khô.
• Mỏi.
• Muốn dụi mắt.

Vì vậy, nên chủ động chớp mắt đều, đặc biệt khi làm việc trong môi trường điều hòa hoặc phòng kín.

Nếu khô mắt kéo dài, không nên tự ý lạm dụng thuốc nhỏ mắt. Vinmec khuyến nghị nên đi khám khi có các biểu hiện như khô mắt, đau mắt, nhạy cảm ánh sáng, chảy mủ hoặc có dị vật không lấy ra được.

Khoảng cách với màn hình có quan trọng không?

Có.

Không nên để màn hình quá gần mắt hoặc quá cao.

Vinmec khuyến nghị trung tâm màn hình máy tính nên thấp hơn tầm mắt một chút và người dùng cần ngồi ở tư thế thoải mái.

Ngoài ra, nên:

• Điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với môi trường.
• Tránh ánh sáng phản chiếu trực tiếp vào mắt.
• Không nhìn màn hình trong phòng quá tối.
• Tránh giữ cùng một khoảng nhìn gần liên tục trong nhiều giờ.

Có nên đeo kính râm khi ra ngoài?

Có.

Kính râm phù hợp giúp giảm tác động của tia cực tím lên mắt.

Vinmec khuyến nghị sử dụng kính râm có khả năng bảo vệ trước UVA và UVB khi ra ngoài trời. 

Bệnh viện Bạch Mai cũng lưu ý rằng kính râm không chỉ hỗ trợ chống nắng mà còn có thể giúp hạn chế bụi và dị vật bay vào mắt khi đi ngoài đường.

Nếu thường xuyên làm việc trong môi trường có nguy cơ bụi, mảnh vụn hoặc hóa chất, nên sử dụng kính bảo hộ chuyên dụng thay vì kính thời trang thông thường.

Có nên dụi mắt khi ngứa hoặc mỏi?

Không nên.

Dụi mắt mạnh có thể làm tăng nguy cơ kích ứng hoặc gây tổn thương bề mặt giác mạc.

Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo tránh dụi mắt hoặc vùng da quanh mắt vì thao tác này có thể gây xước giác mạc hoặc làm mắt tổn thương.

Nếu mắt có bụi hoặc dị vật:

• Không cố dụi.
• Có thể rửa bằng nước sạch hoặc dung dịch phù hợp.
• Nếu dị vật không ra hoặc gây đau, nên đi khám.

Ngủ đủ giấc có giúp chăm sóc mắt không?

Có.

Mắt cần thời gian nghỉ sau một ngày làm việc liên tục.

Bệnh viện Bạch Mai khuyến nghị ngủ ít nhất khoảng 7 giờ mỗi ngày để mắt được nghỉ ngơi và phục hồi tốt hơn.

Thiếu ngủ kéo dài có thể làm mắt dễ:

• Mệt.
• Khô.
• Nặng mí.
• Khó tập trung.

Với người dùng màn hình nhiều, ngủ đủ thường quan trọng không kém việc giảm thời gian sử dụng thiết bị.

Chế độ ăn nào tốt cho mắt?

Một chế độ ăn cân bằng giúp cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho mắt.

Bệnh viện Mắt Sài Gòn khuyến nghị bổ sung các thực phẩm giàu vitamin, lutein, zeaxanthin và khoáng chất, chẳng hạn như cà rốt, rau xanh, cá, trứng, đu đủ, gấc, bí đỏ và khoai lang.

Một số nhóm dưỡng chất thường được quan tâm gồm:

Vitamin A

Có nhiều trong:

• Cà rốt.
• Bí đỏ.
• Khoai lang.
• Rau xanh.

Vitamin A đóng vai trò quan trọng đối với chức năng võng mạc. Mắt Sài Gòn cũng lưu ý tình trạng thiếu vitamin A có thể liên quan đến khô mắt và quáng gà.

Lutein và Zeaxanthin

Hai carotenoid này có trong nhiều loại rau lá xanh và một số thực phẩm khác.

Mắt Sài Gòn xếp lutein và zeaxanthin trong nhóm dưỡng chất đáng chú ý đối với sức khỏe mắt.

Vitamin C và E

Đây là các chất chống oxy hóa thường xuất hiện trong chế độ ăn đa dạng gồm rau, trái cây và các loại hạt.

Mắt Sài Gòn cũng đề cập vitamin C và E trong nhóm dưỡng chất liên quan tới sức khỏe mắt.

Omega-3

Omega-3 có nhiều trong các loại cá béo như:

• Cá hồi.
• Cá thu.
• Cá ngừ.

Đây là nhóm chất béo thường được đưa vào chế độ ăn cân bằng cho mắt và sức khỏe tổng thể.

Uống đủ nước có ảnh hưởng đến mắt không?

Có.

Mất nước có thể góp phần làm tăng cảm giác khô.

Bệnh viện Bạch Mai khuyến nghị uống đủ nước để duy trì độ ẩm cho cơ thể và mắt.

Không cần cố uống quá mức, nhưng nên duy trì lượng nước phù hợp với cơ thể và điều kiện hoạt động.

Làm việc trong phòng điều hòa có hại cho mắt không?

Điều hòa không trực tiếp “làm hỏng mắt”, nhưng không khí khô có thể làm tăng cảm giác khô và khó chịu.

Bệnh viện Bạch Mai lưu ý việc sử dụng điều hòa liên tục có thể làm giảm độ ẩm không khí, từ đó khiến mắt khó chịu hơn.

Nếu phải làm việc lâu trong phòng điều hòa, nên:

• Tránh ngồi ngay trước luồng gió.
• Chớp mắt thường xuyên.
• Nghỉ mắt định kỳ.
• Uống đủ nước.
• Điều chỉnh độ ẩm phòng nếu cần.

Chăm sóc mắt cho người dùng kính áp tròng

Người dùng kính áp tròng cần chú ý vệ sinh hơn bình thường.

Vinmec khuyến nghị rửa tay trước khi đeo kính, vệ sinh kính bằng dung dịch chuyên dụng và không nên đeo kính áp tròng quá lâu hoặc khi ngủ.

Bạch Mai cũng lưu ý rằng môi trường nóng và khô có thể làm tăng nguy cơ khó chịu nếu người dùng không giữ kính sạch và mắt đủ ẩm.

Không nên:

• Dùng nước máy để rửa kính áp tròng.
• Đeo kính khi bơi nếu không có hướng dẫn phù hợp.
• Dùng kính quá hạn.
• Tiếp tục đeo nếu mắt đỏ hoặc đau.

Có cần chăm sóc vùng da quanh mắt không?

Có, nhưng cần phân biệt chăm sóc vùng da quanh mắt với chăm sóc nhãn cầu.

Vùng da quanh mắt khá mỏng và dễ khô.

Có thể sử dụng sản phẩm dưỡng phù hợp nếu cần, nhưng tránh để kem hoặc hóa chất rơi trực tiếp vào mắt.

Bệnh viện Bạch Mai cũng khuyến cáo phải rửa sạch mỹ phẩm mắt trước khi ngủ và tránh để mỹ phẩm lọt vào mắt.

Máy massage mắt có vai trò gì?

Máy massage mắt có thể được sử dụng như một thiết bị thư giãn vùng quanh mắt.

Tùy model, máy có thể tích hợp:

• Rung.
• Nhiệt.
• Massage cơ học.
• Nén khí.

Các thiết bị này chủ yếu phục vụ nhu cầu thư giãn vùng quanh mắt.

Không nên quảng cáo máy massage mắt với các công dụng như:

• Điều trị cận thị.
• Khôi phục thị lực.
• Điều trị tăng nhãn áp.
• Chữa bệnh võng mạc.

Nếu có vấn đề về thị lực, cần khám chuyên khoa mắt thay vì dựa vào thiết bị massage.

Chườm ấm mắt có phù hợp không?

Chườm ấm có thể tạo cảm giác thư giãn cho vùng quanh mắt ở một số người.

Tuy nhiên, nhiệt độ cần vừa phải.

Không sử dụng nhiệt quá cao hoặc giữ quá lâu.

Nếu đang có:

• Viêm mắt.
• Đau mắt.
• Sưng bất thường.
• Chấn thương.
• Sau phẫu thuật mắt.

thì nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng thiết bị nhiệt quanh mắt.

Có nên massage mắt mỗi ngày không?

Massage nhẹ vùng quanh mắt có thể được dùng như một bước thư giãn.

Nhưng không nên ấn mạnh trực tiếp lên nhãn cầu.

Nếu dùng tay, cần:

• Rửa tay sạch.
• Massage nhẹ.
• Tránh vùng đang sưng hoặc viêm.
• Dừng nếu có đau.

Nếu sử dụng máy, cần tuân thủ hướng dẫn của đúng model.

Chăm sóc mắt cho người cận thị

Người cận thị vẫn cần các thói quen chăm sóc mắt giống người bình thường.

Đặc biệt nên:

• Đeo kính đúng độ.
• Hạn chế nhìn gần liên tục.
• Duy trì khoảng cách phù hợp khi đọc.
• Áp dụng 20-20-20.
• Khám mắt định kỳ.

Mắt Sài Gòn khuyến nghị giảm thời gian mắt phải điều tiết quá mức, đặc biệt ở học sinh và người dùng thiết bị điện tử nhiều.

Chăm sóc mắt cho người trên 40 tuổi

Sau tuổi 40, một số vấn đề thị lực có thể xuất hiện rõ hơn.

Vinmec khuyến nghị khám mắt ít nhất mỗi năm một lần ở người dưới 40 tuổi và khoảng 2 lần/năm đối với người trên 40 tuổi.

Tần suất cụ thể vẫn có thể thay đổi tùy:

• Tiền sử bệnh mắt.
• Cận, viễn hoặc loạn thị.
• Tiểu đường.
• Tăng huyết áp.
• Tiền sử gia đình có bệnh mắt.

Bao lâu nên khám mắt một lần?

Với người không có triệu chứng đặc biệt, khám định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi mà bản thân có thể chưa nhận ra.

Vinmec khuyến nghị khám mắt thường xuyên, ít nhất mỗi năm một lần với người dưới 40 tuổi và 2 lần/năm với người trên 40 tuổi.

Nếu đã có bệnh lý mắt hoặc bệnh toàn thân ảnh hưởng đến mắt, lịch khám cần tuân theo bác sĩ.

Những dấu hiệu nào cần đi khám mắt sớm?

Không nên chỉ chăm sóc tại nhà nếu có:

• Mờ mắt đột ngột.
• Đau mắt rõ.
• Nhạy cảm ánh sáng.
• Đỏ mắt kéo dài.
• Chảy mủ.
• Nhìn méo hình.
• Mất một phần thị trường.
• Dị vật không lấy ra được.

Mắt Sài Gòn lưu ý rằng nhìn mờ đột ngột hoặc biến dạng hình ảnh có thể liên quan đến những tình trạng cần đánh giá chuyên khoa.

Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc mắt

Một số thói quen nên tránh gồm:

• Nhìn màn hình liên tục hàng giờ.
• Dụi mắt bằng tay bẩn.
• Đeo kính áp tròng khi ngủ.
• Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt kéo dài.
• Đeo kính sai độ.
• Không bảo vệ mắt khi ra nắng.
• Để mỹ phẩm rơi vào mắt.
• Bỏ qua tình trạng nhìn mờ hoặc đau mắt.

Chăm sóc mắt đúng cách không phải là sử dụng càng nhiều sản phẩm càng tốt, mà là duy trì những thói quen phù hợp và nhận biết khi nào cần đi khám.

Kết luận

Chăm sóc mắt nên được duy trì hằng ngày, đặc biệt với người thường xuyên sử dụng điện thoại và máy tính. Các thói quen quan trọng nhất gồm áp dụng quy tắc 20-20-20, chớp mắt thường xuyên, ngủ đủ, đeo kính chống UV, tránh dụi mắt và duy trì chế độ ăn đa dạng.

Các sản phẩm hoặc thiết bị như kính bảo vệ, nước mắt nhân tạo theo chỉ định hoặc máy massage mắt có thể hỗ trợ trong từng trường hợp, nhưng không thay thế kiểm tra nhãn khoa. Nếu xuất hiện giảm thị lực, đau mắt, đỏ kéo dài hoặc nhìn mờ bất thường, nên khám chuyên khoa thay vì tiếp tục tự chăm sóc tại nhà.